امر فعلى وجود دارد چنان كه آن را دانستى . « 1 » 626 - وقتى صيغهء امر مطلق باشد آيا اطلاق صيغه اقتضاء مىكند كه وجوب چه نوع وجوبى باشد ؟ « 2 » ( المبحث السّادس . . . عينيّا ) ج : مىفرمايد : وقتى صيغهء امر مطلق بوده و اطلاق آن نسبت به نوع وجوب ممكن باشد « 3 » آن‌وقت اطلاق صيغه اقتضاء دارد كه وجوب عبارت از وجوب نفسى تعيينى عينى باشد . 627 - چرا اطلاق صيغهء امر اقتضاى نفسى بودن وجوب و نه غيرى بودن و تعيينى بودن وجوب و نه تخييرى بودن و نيز عينى بودن وجوب و نه كفائى بودن را مىكند ؟ « 4 » ( لكون كلّ . . . واضح لا يخفى ) ج : زيرا هريك از وجوب غيرى بودن ، تخييرى بودن و كفائى بودن كه مقابل نفسى و

--> ( 1 ) - زيرا گفته شد در اينجا شكّ در اصل تكليف نبوده بلكه شكّ در مكلّف به و محصّل غرض يعنى در تطبيق مصداق مأمور به بوده كه جاى احتياط و اشتغال است . ( 2 ) - وجوب به انحاء و اقسامى تقسيم مىشود : مثل وجوب تعبّدى و توصّلى كه گفته شد صيغهء امر نسبت به اين دو وجوب نمىتواند در مقام اطلاق باشد . حال صيغهء امر نسبت به وجوب نفسى در مقابل وجوب غيرى و نسبت به وجوب تعيينى در مقابل وجوب تخييرى و نسبت به وجوب عينى در مقابل كفائى كه مىتواند اطلاق داشته باشد ؟ آيا اطلاق صيغه اقتضاى كدام يك از اين اقسام وجوب را دارد ؟ ( 3 ) - در اينجا نيز اطلاق متعلّق امر به هريك از انحاء وجوب از طرف شارع ممكن است . ( 4 ) - وجوب نفسى : يعنى وجوب و حكم الزامى ، به خود شىء بدون توجه به ذات ديگرى تعلّق گرفته است . يعنى مطلوبيت واجب و وجوب واجب به خاطر مطلوبيّت و وجوب ديگرى نيست . مثل نماز ، روزه و امثال اين واجبات كه خودشان ، مطلوب بوده و وجوبشان به خاطر مصلحت مترتّب بر خودشان مىباشد . وجوب غيرى : يعنى وجوب و حكم الزامى كه به شىء تعلّق گرفته نه به خاطر مطلوبيّت خودش بلكه به خاطر مطلوبيّت ديگرى كه از آن تعبير به ذى المقدّمه شده مىباشد . وجوب تمامى واجبات مقدّمى به خاطر وجوب ذى المقدمه مىباشد . مثلا شارع فرموده است : « اذ اقمتم الى الصّلاة فاغسلوا وجوهكم و الخ » در اينجا امر « فاغسلوا » در مقام بيان وجوب وضوء بوده امّا خود وضو مصلحت ندارد بلكه وضوء مقدّمهء نماز است و مصلحت در نماز مىباشد . و همچنين امر در « و ان كنتم جنبا فاطّهّروا » و امر در « فتيمّموا صعيدا طيّبا » كه وجوب طهارت و تيمّم براى نماز است .